تی.اس.الیوت

برنده جایزۀ نوبل ادبیات در سال 1948

توماس استرنز الیوت (1965 - 1888) ، در سنت لوییس میسوری در خانواده ای قدیمی از نیوانگلند ، چشم به جهان گشود. در هاروارد تحصیل کرد و تحصیلات تکمیلی در فلسفه را در سوربن ، هاروارد و دانشگاه مرتون، آکسفورد به پایان رسانید.

هنگامی که برای مدتی مدیر مدرسه و کارمند بانک و عاقبت ویراستار ادبی خانه انتشاراتی Faber & Faber  بود که بعدها معاون آن شد ، در انگلستان سکنی گزید.

او نشریه ادبی منحصر بفرد و نافذ Criterion را بنیان نهاد و در طول 17 سال (1939 – 1922) از انتشار آن ، ویرایش آن را بعهده داشت. در 1927 ، الیوت ، یک شهروند بریتانیایی شد و تقریباً در همان زمان ، به عضویت کلیسای انگلستان درآمد.

الیوت یکی از جسورترین بدعت گذاران فن شعر در قرن بیستم به شمار می رود. او بدون تقابل با عامه مردم و در واقع با خود زبان ، از عقیدۀ خود مبنی بر اینکه شعر باید ما را به سوی نمایش پیچیدگیهای تمدن مدرن در زبان رهنمون شود و اینکه چنین نمایشی لزوماً منجر به شعری دشوار می شود ، متابعت کرده است.

علیرغم این دشواری ، تأثیر او بر عبارات شعری مدرن ، چشمگیر است.

***

من از آن دسته افرادی هستم که معتقدند نمی توان و نباید شعر را ترجمه کرد. مفاهیمی که در یک شعر نهفته است ، روح آن شعر به شمار می رود و زبان مبدأ ، قالب و جسم آن. نمی توان مفاهیم را از قالب جدا کرد زیرا به روح شعر خدشه وارد می شود. تصورش را بکنید که بخواهیم شعر حافظ را به زبانی دیگر ترجمه کنیم. مترجم هر قدر هم که زبردست باشد ، فقط می تواند لفظ شعر را منتقل و تبدیل کند و در این میان ، مفهوم فدای لفظ می شود.

به همین دلیل شعری را که از الیوت انتخاب کردم ، بدون ترجمه و به زبان اصلی در اینجا می آورم. مطمئنم با خواندن آن به زبان اصلی ، مطالب بیشتری دستگیر خواننده می شود تا اینکه ترجمه آن را بیاورم ؛ آن هم با ترجمه ضعیف و ناقص خودم. بنابراین خواننده مختار است شعر را به دلخواه خودش ترجمه و تفسیر کند.

چه تهی ، چه بی رو و رنگ و چه پیش پا افتاده است بیش و کم هر روزی که می گذرد ، و چه رد ناچیزی از خود به جا می گذارد! چه پوچ و چه احمقانه است هر ساعتی که از پی ساعت دیگر می شتابد!

با اینهمه آدمی دوست دارد که زندگی کند . زندگی را عزیز می شمارد ، بدان امید می بندد ، به خود و به آینده امید می بندد. آه ، چه نیکیها که از آینده چشم ندارد!

اما چگونه است که می اندیشد روزهای دیگر ، روزهای پی آیند ، چیزی جز این خواهند بود که هم اینک سپری شده؟

نکته این است که هرگز چنین اندیشه ای نمی کند و اساساً با رغبت به چیزی نمی اندیشد و کارش نیز درست و بجاست.

خود را تسلی می دهد و می گوید :«بسیار خوب ، فردا ، فردا». تا که فردا او را به گور می برد.

و چون آدمی در گور خوابید ، پس اندیشیدن به خودی خود زایل می گردد.

ایوان تورگنیف-مه ۱۸۷۹